W języku polskim mamy trzy stopnie przymiotników:
- stopień równy, czyli podstawowa forma przymiotnika, np. wysoki, śmieszny, elegancki
- stopień wyższy, którego używamy, aby wskazać natężenie cechy lub ją porównać, np. wyższy, śmieszniejszy, bardziej elegancki
- stopień najwyższy używany jest, aby wyróżnić cechę na tle innych, np. najwyższy, najśmieszniejszy, najbardziej elegancki
Adam jest wysoki, jego starszy brat jest wyższy, a jego najstarszy brat jest najwyższy.
Ania jest elegancka, jej młodsza siostra jest bardziej elegancka, a jej najmłodsza siostra jest najbardziej elegancka.
Rodzaje stopniowania przymiotników
Stopniowanie regularne (proste)
Na początku przyjrzyjmy się stopniowaniu prostemu. Do tematu fleksyjnego przymiotnika dodajemy końcówkę -szy lub -ejszy i przedrostek naj- w stopniu najwyższym, np. prosty – prostszy – najprostszy lub trudny – trudniejszy – najtrudniejszy.
Stopniowanie opisowe
Nie wszystkie przymiotniki możemy stopniować z pomocą końcówek -szy i -ejszy. Wtedy używamy przysłówka bardziej + przymiotnik w stopnu wyższym oraz najbardziej + przymiotnik w stopniu najwyższym, np. elegancki – bardziej elegancki – najbardziej elegancki.
Przymiotniki nieregularne
Stopniowanie nieregularne występuje wtedy, gdy temat fleksyjny przymiotnika się zmienia. W języku polskim tylko cztery przymiotniki stopniują się w sposób nieregularny: “dobry”, “zły”, “mały” oraz “duży”. Ich formy przy stopniowaniu to kolejno: dobry – lepszy – najlepszy, zły – gorszy – najgorszy, mały – mniejszy – najmniejszy, duży – większy – największy.
Stopniowanie przymiotników w dół
Przymiotniki możemy też stopniować w dół, używając przysłówków mniej oraz najmniej, np.
inteligentny – mniej inteligentny – najmniej inteligentny.
Wtedy wskazujemy na coraz mniejsze natężenie jakiejś cechy.
Stopniowanie przymiotników – dodatkowe przykłady
Spójrzmy na stopniowanie kilku przymiotników, które zazwyczaj sprawiają trudność uczniom języka polskiego:
Stopniowanie przymiotnika śmiały
| stopień równy | stopień wyższy | stopień najwyższy |
| śmiały | śmielszy | najśmielszy |
Stopniowanie przymiotnika chory
| stopień równy | stopień wyższy | stopień najwyższy |
| chory | bardziej chory | najbardziej chory |
Stopniowanie przymiotnika kolorowy
| stopień równy | stopień wyższy | stopień najwyższy |
| kolorowy | bardziej kolorowy | najbardziej kolorowy |
Przymiotniki, które się nie stopniują
Istnieją pewne przymiotniki, które się nie stopniują:
- przymiotniki oznaczające materiał/tworzywo, np. metalowy, papierowy, drewniany
- przymiotniki czasu, np. dzisiejszy, wieczorny
- odnoszące się do innej cechy, której natężenia nie da się zmienić, np. szkolny, bankowy
❌Ten budynek jest bardziej drewniany niż tamten budynek.
Stopniowanie kolorów
Niektóre źródła podają, że nie można stopniować kolorów. To jednak nieprawda. Niektóre kolory stopniujemy regularnie, np. bielszy, czerwieńszy, a inne opisowo, np. bardziej niebieski. Nie stopniujemy za to niektórych odcieni kolorów, np. morski, czy łososiowy.
✔️Materiał tej sukni ślubnej jest bielszy niż materiał welonu.
✔️Ten cień do powiek jest bardziej niebieski od tamtego.
❌Ściany mojego pokoju są bardziej łososiowe od ścian w przedpokoju.
Stopniowanie przymiotników – tabela
Pobierz tabelę w formacie PDF do druku.
Stopniowanie przymiotników – ćwiczenia
Ściągnij darmowy PDF z ćwiczeniami na stopniowanie przymiotników w języku polskim.
