Witam Cię serdecznie w podcaście Swojski Język Polski. Regularne oswajanie się z językiem mówionym pozwoli Ci nauczyć się polskiego w sposób naturalny i automatyczny. Wkrótce sam będziesz mówił płynnie w języku polskim. Miłego słuchania!
Hej! Witam Cię w 81. odcinku podcastu dla uczących się języka polskiego jako obcego. Dzisiaj opowiem Ci o śmiesznych powiedzeniach Polaków. Od razu przypominam, że transkrypcja odcinka znajduje się na stronie swojskijezykpolski.com.
Tam też znajdziesz mój e-book z ćwiczeniami do podcastu.
Do dzisiejszego odcinka wybrałam 10 śmiesznych polskich powiedzeń.
Pamiętaj, że używamy ich w języku potocznym, nieformalnym, więc te powiedzenia nie nadają się do użycia np. w eseju na egzaminie certyfikatowym!
- Ręce opadają (z szelestem)
Zacznijmy od powiedzenia, którego używamy w sytuacji, gdy coś nas frustruje. Mówimy wtedy, że „ręce opadają”, np.
„Tyle razy mówiłam ci, żebyś wyrzucił śmieci, a ty nadal tego nie zrobiłeś, ręce opadają„.
Myślę, że łatwo wyobrazić sobie osobę, która opuszcza ramiona na znak rezygnacji i frustracji.
Żeby było zabawniej, możemy też powiedzieć „ręce opadają z szelestem„. Szelest to dźwięk, który słyszymy, gdy jesienią opadają liście z drzew lub gdy przesuwamy kartki papieru na biurku.
Opadające ręce nie generują szelestu. Dlatego jest to takie zabawne. Liście mogą szeleścić na wietrze, poruszony plik kartek papieru może zaszeleścić, ale nie opadające ręce.
2. Nie mój cyrk, nie moje małpy
Przejdźmy do kolejnego powiedzenia. Jeśli pojedziesz na wakacje ze znajomym małżeństwem i małżonkowie spędzą cały wyjazd na kłótniach, to możesz powiedzieć: „Nie mój cyrk, nie moje małpy”, co oznacza, że nie masz zamiaru wtrącać się w ich sprawy, ani próbować naprawiać ich problemów w związku. „Nie mój cyrk, nie moje małpy, czyli to nie moja sprawa.”
3. Masz kuku na muniu/nierówno pod sufitem/kopułą
A jeśli chcemy kogoś nazwać szaleńcem, to możemy powiedzieć, że ma „kuku na muniu”. „Kuku” to wyraz używany przez małe dzieci, oznacza drobne skaleczenie. Np. mama może powiedzieć dziecku: „Oj, przewróciłeś się i masz kuku na paluszku – chodź, mama pocałuje”. Z kolei „munio”, to potocznie mózg. A więc kuku na muniu oznacza uraz mózgu.
Alternatywne wersje tego powiedzenia to „mieć nierówno pod sufitem”, albo „mieć nierówno pod kopułą”. Na przykład:
„Ta starsza pani ma nierówno pod kopułą, w środku nocy siedzi w stroju kąpielowym w ogrodzie i próbuje się opalać”.
4. Śmiejesz się jak głupi do sera
A jeśli chcesz skrytykować czyjeś wesołe, ale głupkowate zachowanie, to możesz mu powiedzieć „Śmiejesz się jak głupi do sera”, np.
„Znowu śmiejesz się jak głupi do sera, czy nawet przez moment nie możesz być poważny?”.
5. Mieszkasz w stodole/tramwaju?
Przejdźmy do kolejnego, piątego już powiedzenia. W moim liceum nauczyciele czasami pytali uczniów „A ty co, mieszkasz w stodole”? Pytali tak wtedy, gdy uczniowie po wejściu do klasy nie zamykali za sobą drzwi.
Spotkałam się też z alternatywną wersją tego pytania: „Mieszkasz w tramwaju?”, co jest bardziej logiczne, bo drzwi w tramwaju zwykle same się zamykają, natomiast drzwi do stodoły raczej nie.
6. Jaram się jak pochodnia
A jeśli uczeń na koniec roku szkolnego dostanie od rodziców nowego smartfona, to może powiedzieć „Jaram się jak pochodnia”. Słowo „jarać się” oznacza „cieszyć się, być podekscytowanym”, ale także palić się, np. „Ale śmierdzi dymem, chyba coś się jara”. Pochodnia to kij owinięty łatwopalnym materiałem, używany dawniej jako przenośne źródło światła.
Mówiąc, że jaramy się jak pochodnia, nawiązujemy więc do jarania się, czyli palenia pochodni, a zarazem do jarania się w znaczeniu cieszenia się, bycia podekscytowanym.
7. Za darmo to uczciwa cena
Polacy słyną ze swojej oszczędności, w związku z czym mamy też powiedzenie „za darmo to uczciwa cena”. Na przykład jeśli znajomy zaoferuje ci za darmo swojego starego smartfona, bo sam dostał nowego od rodziców, to możesz mu odpowiedzieć:
„O, dzięki stary, za darmo to uczciwa cena”.
8. Jak nie urok, to sraczka
A jeśli chcemy pożalić się na nieszczęścia, które nas spotkały, to możemy powiedzieć „Jak nie urok, to sraczka”. Np.
„Dopiero co wróciłam do pracy po chorobie, a tu koleżanka się rozchorowała i muszę ją zastępować. Jak nie urok, to sraczka”.
Urok oznacza zaklęcie, które rzucone na nas może przynieść nam różne nieszczęścia, natomiast sraczka to bardzo potoczne, nieco wulgarne określenie biegunki.
9. Niemiec płakał, jak sprzedawał
W ostatnich latach bardzo spopularyzowało się też powiedzenie „Niemiec płakał, jak sprzedawał”. Być może wiesz, że w Polsce popularną praktyką jest kupowanie używanych aut z Niemiec. Wyobraź sobie teraz Polaka kupującego samochód od Niemca.
Jeśli Niemiec płacze, jak sprzedaje, to oznacza, że żal mu pozbywać się swojego ukochanego, zadbanego wozu.
Powiedzenia „Niemiec płakał, jak sprzedawał” używamy więc za każdym razem, gdy chcemy powiedzieć, że zakup czegoś jest dobrym interesem, że kupujemy coś, czego wartość przewyższa cenę. Chociaż wydaje mi się, że najczęściej mówimy tak właśnie przy zakupie czegoś typu samochód, czy motocykl.
10. Nie bój żaby
Jeśli chcesz uspokoić kogoś, kto się czegoś boi lub czymś się stresuje, to możesz mu powiedzieć „Nie bój żaby”, np.
„Nie bój żaby, na pewno dostaniesz tę pracę”, albo
„Nie bój żaby, dasz radę zaparkować na tym lekkim wzniesieniu”.
To wszystko na dzisiaj.
Oczywiście będzie mi bardzo miło, jeśli napiszesz w komentarzu, jakie jest twoje ulubione polskie powiedzenie.
Przypominam też, że możesz wesprzeć moją pracę finansowo, zostając Patronem lub Patronką podcastu. Szczegóły na swojskijezykpolski.com w zakładce Wsparcie finansowe podcastu.
Zapraszam cię też na moje lekcje języka polskiego jako obcego. Oferuję zajęcia indywidualne oraz w parach. Przygotowuję do egzaminu certyfikatowego z języka polskiego. Wszystkie informacje znajdziesz na stronie swojskijezykpolski.com.
Do usłyszenia!
Podobał Ci się ten odcinek? W podziękowaniu możesz wesprzeć mnie finansowo na Patronite!
Sprawdź cennik lekcji i zapisz się na pierwszą lekcję języka polskiego online ze mną, autorką podcastu.
E-book z ćwiczeniami do podcastu jest już dostępny!
Ćwiczenia w e-booku są opracowane tak, aby pomóc Ci utrwalić polskie słownictwo poznane w wybranych odcinkach podcastu.
Może zainteresują Cię również następujące tematy:
