Witam Cię serdecznie w podcaście Swojski Język Polski. Regularne oswajanie się z językiem mówionym pozwoli Ci nauczyć się polskiego w sposób naturalny i automatyczny. Wkrótce sam będziesz mówił płynnie w języku polskim. Miłego słuchania!
Hej! Jakiś czas temu zrobiłam ankietę wśród Słuchaczy i Słuchaczek, aby dowiedzieć się jakie nowe tematy odcinków Was interesują. Spodobał mi się pomysł jednego ze Słuchaczy, aby przygotować odcinek o polskim obywatelstwie. Dzisiaj więc opowiem Ci jak zdobyć polskie obywatelstwo.
Od razu zaznaczam, że nie reprezentuję żadnej publicznej instytucji, więc moje porady są nieoficjalne. W internecie są oczywiście dostępne informacje na temat tego, jak uzyskać polskie obywatelstwo. Jednak zdaję sobie sprawę, że ogrom dostępnych informacji może przytłaczać. Czasami trudno też ocenić wiarygodność tych informacji.
Z kolei oficjalne treści mogą być napisane skomplikowanym, niezrozumiałym językiem. Postaram się więc dzisiaj przedstawić Ci wszystkie zawiłości prawne w jak najprostszy sposób.
Jak zwykle solidnie przygotowałam się do odcinka i zrobiłam mocny research. Musiałam najpierw sama dokładnie zrozumieć jakie kroki należy podjąć, aby zdobyć obywatelstwo mojego kraju. Po dogłębnym researchu jestem gotowa podzielić sie z Tobą zdobytą wiedzą. W transkrypcji odcinka na stronie swojskijezykpolski.com podam jak zawsze linki do źródeł, z których korzystałam, przygotowując się do nagrania odcinka.
Zanim zaczniemy, jak zwykle przypomnę Ci, że możesz wesprzeć moją pracę nad podcastem finansowo, zostając Patronem lub Patronką podcastu. Szczegóły na swojskijezykpolski.com w zakładce Wsparcie finansowe podcastu.
Zapraszam Cię też na moje indywidualne lekcje języka polskiego online.
A teraz przejdźmy do tematu odcinka.
Jak uzyskać polskie obywatelstwo?
Uwaga! Istnieją dwa różne sposoby na uzyskanie polskiego obywatelstwa: poprzez uznanie za obywatela polskiego oraz poprzez nadanie obywatelstwa polskiego. Są to dwie różne ścieżki zdobycia polskiego obywatelstwa. Jest to najważniejsza rzecz do zapamiętania z tego odcinka.
Od tego, którą ścieżkę wybierzesz zależy to, jakie dokumenty złożysz i kto będzie je rozpatrywał. Jednak to nie wszystko. Od tego jaką ścieżkę wybierzesz, może w dużej mierze zależeć finał sprawy, czyli to, czy uda Ci się uzyskać polskie obywatelstwo, czy nie.
Dzisiaj powiem Ci, czym różnią się te dwa sposoby. Aby odcinek był bardziej przejrzysty, najpierw opiszę każdy ze sposobów osobno, a potem przejdę do ich porównania. Myślę, że po przesłuchaniu odcinka będziesz w stanie podjąć decyzję, o tym, który ze sposobów uzyskania polskiego obywatelstwa może być dla Ciebie skuteczniejszy.
Zacznę od omawiania procesu uznania za obywatela polskiego. Nie bez powodu opiszę ten sposób jako pierwszy. Jak się zaraz przekonasz, jest to moim zdaniem pewniejszy sposób na uzyskanie polskiego obywatelstwa niż poprzez nadanie.
Najpierw wyjaśnię Ci, komu przysługuje uznanie polskiego obywatelstwa. Ustawa o uznaniu za obywatela polskiego jasno określa w jakich przypadkach możesz złożyć wniosek o uznanie.
Uznanie za obywatela polskiego – komu przysługuje?
Za obywatela polskiego można uznać cudzoziemca, który spełnia określone warunki związane z długością pobytu w Polsce, sytuacją rodzinną lub pochodzeniem. Kryteria te obejmują m.in.:
- Małoletnich cudzoziemców, gdy jeden z rodziców jest obywatelem polskim, a drugi wyraził zgodę na przyznanie dziecku polskiego obywatelstwa,
a także pełnoletnich cudzoziemców, którzy mogą wykazać:
- Trzyletni pobyt na podstawie zezwolenia na pobyt stały lub podobnego statusu, stabilne źródło dochodu i tytuł prawny do lokalu, lub
- Dwuletni pobyt w szczególnych przypadkach, takich jak małżeństwo od co najmniej 3 lat z obywatelem polskim, brak obywatelstwa lub status uchodźcy, lub
- Dziesięcioletni legalny pobyt, jeśli cudzoziemiec posiada stabilne dochody oraz tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego, lub
- Roczny pobyt na podstawie pobytu stałego uzyskanego dzięki polskiemu pochodzeniu lub Karcie Polaka.
Ok, to teraz powtórzę to samo, tylko prościej. Za obywatela polskiego możesz zostać uznany już po roku lub dwóch legalnego pobytu w Polsce, jeśli masz polskie korzenie, lub jeśli jesteś w szczególnej sytuacji, np. na uchodźstwie. W przeciwnym wypadku możesz starać się o uznanie za obywatela polskiego dopiero po 10 latach legalnego pobytu w Polsce. Musisz posiadać stabilne źródło dochodu i być właścicielem lokalu w Polsce lub wynajmować takowy.
Możesz też starać się o uznanie za obywatela polskiego już po 3 latach legalnego pobytu o ile od 3 lat masz pozwolenie na pobyt stały. A jeśli zawrzesz małżeństwo z Polakiem lub Polką, to możesz składać wniosek już po 2 latach legalnego pobytu. Ale uwaga, w związku małżeńskim musisz być od co najmniej 3 lat. Wszystkie warunki uzyskania polskiego obywatelstwa poprzez uznanie za polskiego obywatela są oczywiście opisane na stronie rządowej gov.pl, do której zalinkuję w transkrypcji podcastu na stronie swojskijezykpolski.com.
Uznanie za obywatela polskiego – kto wydaje decyzję?
O uznaniu obcokrajowca za obywatela polskiego decyduje wojewoda, np. wojewoda mazowiecki, jeśli mieszkasz w województwie mazowieckim. Jeśli więc planujesz złożyć wniosek o uznanie za obywatela polskiego, to najlepiej będzie, jeśli wejdziesz na stronę internetową swojego urzędu wojewódzkiego.
Np. jeśli mieszkasz w Krakowie, to wejdź na stronę Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie. W transkrypcji odcinka podlinkuję do przykładowych stron urzędu małopolskiego oraz urzędu mazowieckiego.
Uznanie za obywatela polskiego – jakie dokumenty?
Na stronach urzędów wojewódzkich znajdziesz dokładny spis wszystkich dokumentów, które należy złożyć razem z wnioskiem o uznanie za obywatela polskiego. Ja weszłam na strony urzędów mazowieckiego i małopolskiego, żeby zobaczyć, czy wymagane dokumenty są identyczne dla wszystkich urzędów i wydaje mi się, że są pewne różnice.
Właśnie dlatego najlepiej sprawdzić wszystko na stronie swojego urzędu. Na pewno potrzebne Ci będzie aktualne zdjęcie biometryczne, czyli kolorowa fotografia pokazująca Twoją twarz. Wymagane wymiary takiej fotografii to 4,5 cm x 3,5 cm. Dodatkowo przyda Ci się kopia paszportu lub dokumentu podróży oraz kopia karty pobytu.
Co istotne, przy składaniu wniosku o uznanie za obywatela polskiego musisz także przedstawić dokumenty potwierdzające, że masz stabilne i regularne źródła dochodu w Polsce. Możesz dołączyć np. swoją umowę o pracę oraz rozliczenie podatkowe, czyli tak zwane rozliczenie PIT.
Poza przedstawieniem swoich dochodów musisz potwierdzić również swój tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego w Polsce., np. poprzez dołączenie do wniosku umowy najmu, jeśli wynajmujesz mieszkanie lub dom, lub aktu własności jeśli jesteś właścicielem.
Jeśli członek twojej rodziny, np. małżonek, posiada obywatelstwo polskie, to oczywiście również należy dołączyć dokument, który to potwierdzi.
Uznanie za obywatela polskiego – poświadczenie znajomości języka polskiego
A teraz uwaga, bo kolejna informacja będzie również bardzo ważna. Wnioskując o uznanie za obywatela polskiego musisz posiadać urzędowe poświadczenie znajomości języka polskiego. Może to być świadectwo ukończenia szkoły w Polsce. Nieważne, czy będzie to szkoła podstawowa, czy uniwersytet, istotne jest jedynie to, aby językiem wykładowym był język polski.
Jeśli nie posiadasz świadectwa szkolnego, to możesz podejść do egzaminu certyfikatowego z języka polskiego, o którym mówiłam w poprzednich odcinkach podcastu.
- Egzamin z języka polskiego dla obcokrajowców
- Jak przygotować się do egzaminu certyfikatowego z języka polskiego?
Tak jak mówiłam w swoim podcaście, egzamin certyfikatowy musisz zdać na poziomie minimum B1. Przy okazji zapraszam Cię na moje lekcje przygotowujące do egzaminu.
Uznanie za obywatela polskiego – koszt
Decyzja o uznaniu za obywatela polskiego nie jest bezpłatna. Należy wnieść tak zwaną opłatę skarbową, która w momencie nagrywania przeze mnie tego odcinka, czyli w grudniu 2024 roku, wynosi 219 złotych.
Uznanie za obywatela polskiego – jak długo się czeka?
Na decyzję wojewody czeka się maksymalnie 2 miesiące.
Nadanie obywatelstwa polskiego – komu przysługuje?
No dobrze, to teraz przejdę do omówienia nadania obywatelstwa polskiego. Już na wstępie zdradzę, że w przeciwieństwie do uznania, nadanie obywatelstwa jest darmowe, oraz nie trzeba udowadniać znajomości języka polskiego.
Na pierwszy rzut oka wygląda to więc lepiej od uznania za obywatela polskiego. Jak się jednak możesz domyślać, jest pewien haczyk.
Otóż nadanie obywatelstwa nie jest tak ściśle regulowane ustawowo, jak uznanie. Oznacza to, że nie ma sztywnych kryteriów określających komu nadanie obywatelstwa przysługuje, a komu nie.
Nadanie obywatelstwa polskiego – kto wydaje decyzję?
Decyzji o nadanie obywatelstwa polskiego nie wydaje urząd wojewódzki, tylko sam Prezydent Rzeczypospolitej Polski. Prezydent Polski może odmówić nadania obywatelstwa, a od jego decyzji nie można się odwołać. Nie mamy też kontroli nad tym, ile czasu zajmie prezydentowi odrzucenie lub przyjęcie wniosku. Na werdykt możesz więc czekać latami.
Nadanie obywatelstwa polskiego – jakie dokumenty?
A jakie dokumenty należy złożyć oprócz samego wniosku? Częściowo są to te same dokumenty, co przy uznaniu, np. dokumenty potwierdzające obywatelstwo polskie członków twojej rodziny, zdjęcie oraz kopia paszportu.
Jak już powiedziałam, nie musisz dołączać poświadczenia znajomości języka polskiego. Należy natomiast załączyć dokumenty potwierdzające swoje osiągnięcia zawodowe oraz dokumenty potwierdzające prowadzoną przez Ciebie działalność polityczną i społeczną.
Podejrzewam więc, że nadanie obywatelstwa Prezydent RP przyznaje tylko w szczególnych okolicznościach, np. piłkarzom i innym sportowcom spoza Polski, którzy chcą grać w polskiej drużynie.
Jeśli więc nie masz polskich korzeni i nie jesteś w stanie pochwalić się dużymi osiągnięciami w jakiejś dziedzinie, to istnieje duże prawdopodobieństwo, że twój wniosek o nadanie obywatelstwa polskiego zostanie odrzucony.
Nadanie obywatelstwa polskiego – jak długo się czeka?
Prezydent nie ma narzuconego terminu podjęcia decyzji. Jak możemy przeczytać na stronie rządowej gov.pl obecnie na rozpatrzenie wniosku czeka się ponad rok.
Czy można wnioskować o uznanie i nadanie w tym samym czasie?
Nasuwa się więc pytanie, czy można wnioskować o uznanie i nadanie jednocześnie, aby zwiększyć swoje szanse na uzyskanie polskiego obywatelstwa. Niestety, jest to niemożliwe. Jak możemy przeczytać na stronie urzędu małopolskiego:
W przypadku gdy wniosek o uznanie cudzoziemca za obywatela polskiego został złożony w czasie, gdy wobec tego cudzoziemca jest prowadzone postępowanie o nadanie obywatelstwa polskiego, postępowanie w sprawie o uznanie za obywatela polskiego umarza się.
Umorzenie postępowania oznacza jego zakończenie, bez rozstrzygnięcia sprawy.
W związku z tym, o nadanie najlepiej wnioskować tylko wtedy kiedy mamy pewność, że nie spełniamy kryteriów do bycia uznanym za obywatela polskiego.
Uznanie za polskiego obywatela, a nadanie polskiego obywatelstwa
Podsumowując, procedura uznania za polskiego obywatela jest regulowana ustawą. Istnieją sztywne kryteria, po których spełnieniu masz dużą szansę na pozytywne rozpatrzenie wniosku. Na decyzję czekasz maksymalnie dwa miesiące. Możesz również odwołać się od decyzji urzędu wojewódzkiego, jeśli twój wniosek zostanie odrzucony.
Z kolei wnioskując o nadanie obywatelstwa nie musisz poświadczać znajomości języka polskiego, ale za to nie możesz odwołać się od negatywnej decyzji prezydenta Polski. Nie ma też sztywnych reguł określających komu prezydent musi nadać obywatelstwo, a komu nie musi. Jeśli nie masz polskiej rodziny, ani nie możesz udowodnić szczególnych osiągnięć, np. w sporcie, kulturze, czy polityce, to prawdopodobnie twój wniosek zostanie odrzucony. Na decyzję prezydenta czekasz ponad rok.
Co daje polskie obywatelstwo – przywileje polskiego obywatela
Na końcu chciałabym zastanowić się przez chwilę nad zaletami posiadania polskiego obywatelstwa. Przede wszystkim jako obywatel Polski możesz brać udział w wyborach, np, wyborach samorządowych i prezydenckich. Co za tym idzie, masz realny wpływ na życie lokalne oraz prawo obowiązujące w kraju.
Nie musisz też starać się o pozwolenie na pracę w Polsce.
Będąc obywatelem Polski jesteś także obywatelem Unii Europejskiej, co daje szereg przywilejów, takich jak możliwość swobodnego podróżowania po innych krajach europejskich, oraz możliwość pracy i zamieszkania w innych krajach UE.
I to już wszystko na dzisiaj. Mam nadzieję, że rozwiałam wszystkie twoje wątpliwości na temat procedury uzyskania polskiego obywatelstwa. Jeśli jednak masz pytania, to chętnie na nie odpowiem. Zostaw komentarz pod transkrypcją odcinka na swojskijezykpolski.com lub pod postem na Facebooku lub Instagramie.
Jeśli odcinek Ci sie podobał, to będę wdzięczna, jeśli zostawisz pięć gwiazdek w swojej aplikacji podcastowej lub dasz kciuka w górę na YouTubie.
Gratuluję wysłuchania odcinka do końca.
Trzymaj się ciepło i do usłyszenia!
Przydatne linki:
https://naprawnik.contra-law.pl/uznanie-a-nadanie-obywatelstwa-polskiego-przez-prezydenta-rp/
https://www.mklege.pl/blog/nadanie-obywatelstwa-polskiego-2/
https://infoopt.pl/wp-content/uploads/2021/01/Obywatelstwo-FAQ.pdf
https://www.zubkowska.pl/wiedza.php?a=565
https://www.malopolska.uw.gov.pl/default.aspx?page=nadanie_obywatelstwa_polskiego
https://migrant.wsc.mazowieckie.pl/pl/faq/kiedy-musze-wykazac-znajomosc-jezyka-polskiego
https://migrant.wsc.mazowieckie.pl/pl/procedury/nadanie-obywatelstwa-polskiego
https://www.gov.pl/web/mswia/uzyskaj-polskie-obywatelstwo
https://powroty.gov.pl/nabycie-obywatelstwa-polskiego-10000
Podobał Ci się ten odcinek? W podziękowaniu możesz wesprzeć mnie finansowo na Patronite!
E-book z ćwiczeniami do podcastu jest już dostępny!
Ćwiczenia w e-booku są opracowane tak, aby pomóc Ci utrwalić polskie słownictwo poznane w wybranych odcinkach podcastu.
Sprawdź też cennik lekcji i zapisz się na lekcje online z języka polskiego ze mną, autorką podcastu.
Polecane odcinki
Jak przygotować się do egzaminu certyfikatowego z języka polskiego?
Topienie Marzanny – wiosenny obyczaj w Polsce
Olga Boznańska – twórczość i życie prywatne
