Witam Cię serdecznie w podcaście Swojski Język Polski. Regularne oswajanie się z językiem mówionym pozwoli Ci nauczyć się polskiego w sposób naturalny i automatyczny. Wkrótce sam będziesz mówił płynnie w języku polskim. Miłego słuchania!
Hej! Ostatnio mam wenę twórczą do nagrywania odcinków z kategorii kultury polskiej. Poprzedni odcinek był o przysłowiach z miesiącami, jeszcze poprzedni o polskich przesądach, a dzisiaj opowiem Ci o słowiańskim zwyczaju topienia Marzanny.
Zanim zaczniemy chciałabym jak zawsze gorąco podziękować wszystkim Patronom i Patronkom, którzy wspierają finansowo podcast.
Przypominam, że jeśli podoba Ci się ten podcast i chciałbyś lub chciałabyś, żeby był kontynuowany, to możesz mnie wspierać zarówno regularnymi wpłatami na Patronite, jak również jednorazowymi wpłatami na Suppi.
Wszystkie informacje na temat tego, jak możesz pomóc mi rozwijać podcast znajdziesz na stronie swojskijezykpolski.com w zakładce Wsparcie finansowe podcastu.
Zapraszam cię też do zapisu na mój kurs języka polskiego online. Oferuję lekcje indywidualne oraz lekcje w parach.
A teraz przejdźmy do tematu odcinka.
Kiedy odbywa się topienie Marzanny?
Topienie Marzanny to ludowy zwyczaj witania wiosny w Polsce. Odbywa się więc pierwszego dnia wiosny, czyli 21. marca. Ten wiosenny obyczaj świętowany jest zwłaszcza w szkołach i przedszkolach w ramach uatrakcyjnienia zajęć z dziećmi.
Marzanna – bogini słowiańska
Marzanna to słowiańska bogini, symbol zimy i śmierci. W starożytnych wierzeniach Słowian, rytualne niszczenie kukły Marzanny miało na celu symboliczne pożegnanie zimy i powitanie wiosny, obfitującej w ciepło i urodzaj.
Zwyczaj topienia Marzanny
Tradycyjnie topienie Marzanny polegało na wrzuceniu kukły Marzanny do wody, np. rzeki. Zanim następiło uroczyste wrzucenie kukły do wody, lokalna społeczność urządzała pochód z kukłą zatkniętą na kiju. Towarzyszyły temu śpiew i taniec. Następnie kukła była podpalana, a potem wrzucana do wody.
Obecnie coraz rzadziej wrzucamy Marzannę do wody, bo zdajemy sobie sprawę z tego, że taka kukła stanie się nieekologicznym odpadem.
Czy topienie Marzanny jest legalne?
No właśnie, a czy topienie Marzanny jest w ogóle legalne? Może być, ale musimy zadbać o jej odpowiednie przygotowanie.
Ekologiczna Marzanna
Aby legalnie wrzucić kukłę Marzanny do wody, musimy przygotować tak zwaną Marzannę ekologiczną, z samej słomy i gałęzi.
Jak wygląda Marzanna?
Tradycyjna słomiana kukła była pokryta popiołem, który symbolizował przemijanie i oczyszczenie. Często kukła była też ozdobiona kolorowymi kwiatami albo koralami.
Obecnie kukły z dodatkami są raczej ozdobą, której nie wrzucamy do wody, aby jej nie zanieczyszczać.
Niektórzy zamiast topić kukłę, dokonują wyłącznie jej spalenia, ale tego również nie polecam ze względu na ekologię.
Przesądy związane z Marzanną
Dlaczego według przesądów nie wolno dotykać pływającej w wodzie Marzanny?
Niedawno opowiadałam w podcaście o polskich przesądach, ale nie wspomniałam tam o przesądzie związanym z Marzanną. Okazuje się, że Marzanny pływającej w wodzie nie należy dotykać. Grozi to uschnięciem ręki.
Poza tym według słowiańskich wierzeń topienie Marzanny to rytuał, dzięki któremu lokalna społeczność oczyszczała się ze złych mocy oraz chorób i witała zdrowie i pomyślność.
Wiersz o Marzannie
Idąc w pochodzie z Marzanną możesz śpiewać lub recytować wierszyki. Np. taki wiersz o Marzannie:
Wiosna już nadchodzi,
zima odejść nie chce,
nocą jeszcze mrozi,
śniegiem prószy jeszcze.
Marzanno, Marzanno,
ty zimowa panno,
dziś cię utopimy,
bo nie chcemy zimy.
Odpłyń wraz z lodami,
daleko do morza,
niechaj wreszcie przyjdzie
do nas wiosna hoża.
Hoży, czyli urodziwy, tryskający zdrowiem i pełen energii.
Dzień Wagarowicza
Jak mówiłam na początku, topienie Marzanny pierwszego dnia wiosny to obecnie głównie atrakcja dla młodszych dzieci. Uczniowie starszych klas mają inne święto 21. marca. Jest nim Dzień Wagarowicza. Wagarowicz to uczeń, który wagaruje, czyli opuszcza zajęcia w szkole bez zgody rodziców.
Dzień Wagarowicza to niestety nieformalne święto i nie jest dniem wolnym od obowiązku szkolnego. Za opuszczenie lekcji przez dziecko rodzicom grożą kary finansowe. W Dniu Wagarowicza policja może częściej legitymować nieletnich poza szkołą.
Dlatego kiedy ja chodziłam do gimnazjum, to w Dniu Wagarowicza zamiast uciekać z lekcji, mieliśmy tradycję przebierania się w śmieszne stroje, trochę jak na bal przebierańców. Niektórzy przychodzili do szkoły w piżamie i kapciach, inni przebierali się za superbohaterów, itd.
Podsumowując, topienie Marzanny to wiosenny obyczaj obecnie kultywowany coraz rzadziej, ze względu na rosnącą świadomość ekologiczną wśród Polaków. Symboliczne procesje z Marzanną obchodzone są głównie wśród najmłodszych dzieci, często bez wrzucania kukły Marzanny do wody.
To wszystko na dzisiaj. Daj znać w komentarzu, jak w Twoim kraju świętuje się nadejście wiosny. Zostaw komentarz pod transkrypcją odcinka na swojskijezykpolski.com lub pod postem na Facebooku, YouTubie lub Instagramie.
Trzymaj się ciepło i do usłyszenia!
Sprawdź zrozumienie odcinka!
Podobał Ci się ten odcinek? W podziękowaniu możesz wesprzeć mnie finansowo na Patronite!
E-book z ćwiczeniami do podcastu jest już dostępny!
Ćwiczenia w e-booku są opracowane tak, aby pomóc Ci utrwalić polskie słownictwo poznane w wybranych odcinkach podcastu.
Sprawdź cennik lekcji i zapisz się na lekcje online z języka polskiego ze mną, autorką podcastu.
Polecane odcinki
Obywatelstwo polskie – wymagania
